استاندارد حسابداری 15 حسابداری سرمایه گذاریها

استاندارد حسابداری 15 حسابداری سرمایه گذاریها

استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 15

حسابداری‌ سرمایه‌گذاریها

 

استاندارد حسابداری 15 حسابداری سرمایه گذاریها
دامنه‌ کاربرد
1 . این‌ استاندارد به نحوه‌ حسابداری‌ سرمایه‌گذاریها و الزامات‌ افشای‌ اطلاعات‌ مربوط‌ می‌پردازد.
2 . حسابداری‌ سرمایه‌گذاری‌ در کلیه‌ واحدهای‌ تجاری‌ باید طبق‌ الزامات‌ این‌ استاندارد انجام‌ شود. این‌ استاندارد نحوه‌ حسابداری‌ سرمایه‌گذاری‌ در واحدهای‌ تجاری‌ فرعی‌ و وابسته‌ در صورتهای‌ مالی‌ تلفیقی‌ را تعیین‌ نمی‌کند لیکن‌ درخصوص‌ نحوه‌ حسابداری‌ سرمایه‌گذاریهای‌ پیشگفته‌ در صورتهای‌ مالی‌ واحد تجاری‌ اصلی‌ کاربرد دارد مگر در مواردی‌ که‌ در استانداردهای‌ حسابداری‌ مربوط‌ به‌ سرمایه‌گذاری‌ در واحدهای‌ تجاری‌ فرعی‌ و وابسته‌ نحوه‌ عمل‌ دیگری‌ تجویز شده‌ باشد.
3 . موارد زیر در این‌ استاندارد مورد بحث‌ قرار نمی‌گیرد:
الف‌. مبانی‌ شناخت‌ درآمدهایی‌ که‌ به‌صورت‌ سود تضمین‌ شده‌، سود سهام‌ و غیره‌ از سرمایه‌گذاریها عاید می‌شود (رجوع‌ شود به‌ استاندارد حسابداری‌ شماره‌ 3 با عنوان‌ درآمد عملیاتی‌).
ب . سرمایه‌گذاری‌ در واحدهای‌ تجاری‌ فرعی‌ و وابسته‌ در صورتهای‌ مالی‌ تلفیقی‌.
ج‌ . سرمایه‌گذاریهای‌ خاص‌ ازجمله‌ ابزارهای‌ مالی‌ پیچیده‌.
د . سرمایه‌گذاریهایی‌ که‌ توسط‌ طرحهای‌ مزایای‌ بازنشستگی‌ و مؤسسات‌ بیمه‌ عمر انجام‌ می‌شود.
ﻫ . سرمایه‌گذاری‌ در املاک‌.
4 . نظر به‌ اینکه‌ یکی‌ از ویژگیهای‌ کلیه‌ سرمایه‌گذاریها، ایجاد منافع‌ اقتصادی‌ برای‌ واحد سرمایه‌گذار است‌، نحوه‌ حسابداری‌ مندرج‌ در این‌ استاندارد عملکرد سرمایه‌گذاری‌ یک‌ واحد سرمایه‌گذار را به نحو مناسب‌ شناسایی‌ و اندازه‌گیری‌ می‌کند. لذا، این‌ استاندارد، در مورد کلیه‌ واحدهای‌ تجاری‌ سرمایه‌گذار، صرف نظر از ماهیت‌، درصد سرمایه‌گذاری‌ و حجم‌ فعالیت‌ سرمایه‌گذاری‌ آنها، ازجمله‌ شرکتهای‌ تخصصی‌ سرمایه‌گذاری‌ کاربرد دارد. با این‌ حال‌، این‌ امر مانع‌ تدوین‌ رهنمودهای‌ ویژه‌ برای‌ صنایع‌ و گروههای‌ واحدهای‌ تجاری‌ خاص‌ با رعایت‌ اصول‌ کلی‌ مندرج‌ در این‌ استاندارد نیست‌.

تعاریف‌
5 . اصطلاحات‌ ذیل‌ در این‌ استاندارد با معانی‌ مشخص‌ زیر بکار رفته‌ است‌:
* سرمایه‌گذاری‌ : نوعی‌ دارایی‌ است‌ که‌ واحد سرمایه‌گذار برای‌ افزایش‌ منافع‌ اقتصادی‌ از طریق‌ توزیع‌ منافع‌ (به‌ شکل‌ سود سهام‌، سود تضمین‌ شده‌ و اجاره‌)، افزایش‌ ارزش‌ یا سایر مزایا (مانند مزایای‌ ناشی از مناسبات‌ تجاری‌) نگهداری‌ می‌کند.
* سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت : به‌ طبقه‌ای‌ از سرمایه‌گذاریها گفته‌ می‌شود که‌ به قصد استفاده‌ مستمر در فعالیتهای‌ واحد تجاری‌ نگهداری‌ شود. یک‌ سرمایه‌گذاری‌ هنگامی‌ به عنوان‌ دارایی‌ غیرجاری‌ طبقه‌بندی‌ می‌شود که‌ قصد نگهداری‌ آن‌ برای‌ مدت‌ طولانی‌ به وضوح‌ قابل‌ اثبات‌ باشد یا توانایی‌ واگذاری‌ آن‌ توسط‌ سرمایه‌گذار مشمول‌ محدودیتهایی‌ باشد.
* سرمایه‌گذاری‌ جاری‌ : به‌ طبقه‌ای‌ از سرمایه‌گذاریها گفته‌ می‌شود که‌ سرمایه‌گذاری‌ بلندمدت‌ نباشد.
* سرمایه‌گذاری‌ سریع‌المعامله‌ در بازار : نوعی‌ سرمایه‌گذاری‌ است‌ که‌ برای‌ آن‌ بازار فعالی‌ که‌ آزاد و در دسترس‌ است‌ وجود دارد به‌طوری‌ که‌ از طریق‌ آن‌ بتوان‌ به‌ ارزش‌ بازار یا شاخصی‌ قابل‌ اتکا که‌ محاسبه‌ ارزش‌ بازار را امکان‌پذیر سازد، دست‌ یافت‌.
* سود سهمی‌ (یا سهام‌ جایزه‌) : عبارت‌ است‌ از توزیع‌ سود به‌ شکل‌ سهم‌ بین‌ صاحبان‌ سهام‌ یک‌ واحد تجاری‌ از محل‌ سود تقسیم‌ نشده‌ یا اندوخته‌ها که‌ با توجه‌ به‌ اصلاحیه‌ قانون‌ تجارت‌ موکول‌ به‌ تصویب‌ مجمع‌ عمومی‌ فوق‌العاده‌ است‌.
* حق‌ تقدم‌ : به موجب‌ ماده‌ 166 اصلاحیه‌ قانون‌ تجارت‌، حقی‌ است‌ قابل‌ نقل‌ و انتقال‌ که‌ در زمان‌ خرید سهام‌ جدید توسط‌ صاحبان‌ سهام‌ واحد تجاری‌ به‌ نسبت‌ سهامی‌ که‌ مالکند به‌ ایشان‌ تعلق‌ می‌گیرد.
* سرمایه‌گذاری‌ در املاک‌ : عبارت‌ از سرمایه‌گذاری‌ در زمین‌ یا ساختمانی‌ است‌ که‌ عملیات‌ ساخت‌ و توسعه‌ آن‌ به‌ اتمام‌ رسیده‌ و به‌ جهت‌ ارزش‌ بالقوه‌ای‌ که‌ ازنظر سرمایه‌گذاری‌ دارد و نه‌ به قصد استفاده‌ توسط‌ واحد تجاری‌ سرمایه‌گذار یا شرکتهای‌ همگروه‌ آن‌، نگهداری‌ می‌شود.
* صندوق سرمایه‌گذاری: نهاد مالی است که منابع مالی حاصل از انتشار گواهی سرمایه‌گذاری را در موضوع فعالیت مصوب خود سرمایه‌گذاری می‌کند.

6 . اگرچه‌ ویژگی‌ زیربنایی‌ سرمایه‌گذاری‌ این‌ است‌ که‌ با قصد کسب‌ منافع‌ اقتصادی‌ آتی‌ انجام‌ می‌پذیرد، اما این‌ ویژگی‌ در مورد کلیه‌ داراییها مصداق‌ دارد. این‌ امر مشکلاتی‌ را در تعریف‌ سرمایه‌گذاری‌ از نظر مقاصد این‌ استاندارد ایجاد می‌کند زیرا این‌ استاندارد قصد ندارد سایر داراییهای‌ مورد استفاده‌ واحد تجاری‌ از قبیل‌ داراییهای‌ ثابت‌ مشهود و موجودی‌ مواد و کالا را دربر گیرد. این‌ مشکل‌ در مواردی‌ که‌ سرمایه‌گذاری‌ خصوصیاتی‌ مشابه‌ با دیگر داراییها دارد، مضاعف‌ می‌شود. مثلاً در مواردی‌ که‌ عملیات‌ خرید و فروش‌ سرمایه‌گذاری‌ بخش‌ عمده‌ فعالیت‌ روزمره‌ یک‌ واحد تجاری‌ را تشکیل‌ می‌دهد، پرتفوی‌ سرمایه‌گذاریها، مشابه‌ موجودی‌ مواد و کالا در سایر واحدهای‌ تجاری‌ است‌.
7 . به‌ هر صورت‌، در تدوین‌ استاندارد حسابداری‌ برای‌ سرمایه‌گذاریها، این‌ فرض‌ تلویحی‌ وجود دارد که‌ دارایی‌ طبقه‌بندی‌ شده‌ به‌عنوان‌ سرمایه‌گذاری‌، مستلزم‌ نحوه‌ حسابداری‌ متفاوتی‌ از سایر داراییهاست‌. این‌ امر به‌نوبه‌ خود حاکی‌ از این‌ است‌ که‌ در ماهیت‌ سرمایه‌گذاری‌ خصوصیتی‌ وجود دارد که‌ آن‌ را از سایر داراییها متمایز می‌سازد. ویژگی متمایزکننده‌ سرمایه‌گذاری‌ به عنوان‌ طبقه‌ای‌ از داراییها، طریقه‌ خاص‌ کسب‌ منافع‌ اقتصادی‌ آن‌ است‌. این‌ منافع‌ اقتصادی‌ ممکن‌ است‌ به‌ یکی‌ از اشکال‌ زیر یا هر دوی‌ آنها حاصل‌ شود. شکل‌ اول‌ دریافتهای‌ ناشی از توزیع‌ منافع‌، از قبیل‌ سود تضمین‌ شده‌ و سود سهام‌ است‌. در مفهومی‌ گسترده‌تر، این‌ شکل‌ دربرگیرنده‌ شرایط‌ مساعد تجاری‌ است‌ که‌ از طریق‌ یک‌ سرمایه‌گذاری‌ تجاری‌ فراهم‌ می‌آید. شکل‌ دوم‌، منفعت‌ سرمایه‌ای‌ است‌ که‌ منعکس‌کننده‌ افزایش‌ در ارزش‌ مبادلاتی‌ یک‌ سرمایه‌گذاری‌ طی‌ دوره‌ نگهداشت‌ آن‌ توسط‌ واحد تجاری‌ است‌. این‌ ویژگی‌ درتعریف‌ سرمایه‌گذاری‌ برای‌ مقاصد این‌ استاندارد بکار گرفته‌ شده‌ است‌. اگرچه‌ ارزش‌ سایر داراییها از قبیل‌ ساختمان‌ و ماشین‌آلات‌ نیز ممکن‌ است‌ طی‌ زمان‌ افزایش‌ یابد، لیکن‌ این‌ اقلام‌ تنها در مواردی‌ طبق‌ این‌ استاندارد به عنوان‌ سرمایه‌گذاری‌ تلقی‌ می‌شود که‌ برای‌ این‌ هدف‌ و نه‌ به قصد استفاده‌ در عملیات‌ واحد تجاری‌، نگهداری‌ شده‌ باشد.
8 . ممکن‌ است‌ ادعا شود که‌ سرمایه‌گذاری‌ نگهداری‌ شده‌ توسط‌ معامله‌گران‌ سهام‌ به عنوان‌ موجودی‌ که‌ به قصد کسب‌ سود درجریان‌ عادی‌ فعالیتهای‌ تجاری‌ آنها صورت‌ گرفته‌ است‌، در تعریف‌ سرمایه‌گذاری‌ طبق‌ این‌ استاندارد قرار نمی‌گیرد. لیکن‌ این‌ اعتقاد وجود دارد که‌ دارایی‌ مورد معامله‌ به‌ شیوه‌ مزبور، همان‌ خصوصیات‌ زیربنایی‌ را داراست‌ که‌ درصورت‌ نگهداشت‌ توسط‌ یک‌ واحد تجاری‌ دیگر و فروش‌ آن‌ به‌ یک‌ معامله‌گر سهام‌ و یا خریدار نهایی‌ دیگری‌ دارا می‌بود. بنابراین‌ نحوه‌ حسابداری‌ سرمایه‌گذاریهای‌ نگهداری‌ شده‌ به‌منظور خرید و فروش‌ توسط‌ معامله‌گران‌ سهام‌ نیز مطابق‌ این‌ استاندارد است‌.
9 . تعریف‌ سرمایه‌ گذاری‌ طبق‌ این‌ استاندارد تعریفی‌ عام‌ است‌. با این‌ حال‌ اضافه‌ می‌شود که‌ تعریف‌ مزبور، شامل‌ اوراق‌ سهام‌، اوراق‌ مشارکت‌ با حداقل‌ سود تضمین‌ شده‌، حق‌ تقدم‌ خرید سهام‌، کالاها (غیر از آنهایی‌ که‌ به قصد مصرف‌ یا خرید و فروش‌، در جریان‌ فعالیتهای‌ عادی‌ واحد تجاری‌ نگهداری‌ شود) و سپرده‌های‌ سرمایه‌گذاری‌ مدت‌دار بانکی‌ می‌باشد. ضمناً اقلام‌ مزبور کلیه‌ موارد را دربر نمی‌گیرد.

نسخه word نسخه pdf
استاندارد حسابداری 15 حسابداری سرمایه گذاریها

 

دیدگاه خود را بنویسید